Regionale Financiering

De financiering van sport en bewegen is vaak een lokale aangelegenheid. In een aantal gevallen of voor bepaalde thema’s geldt dat regionale financiering meer voor de hand ligt. Bijvoorbeeld als het gaat om projecten voor aangepast sporten, activiteiten in het kader van gezondheidsbevordering of accommodaties die een regionale functie hebben. Het geldt ook in regio’s met kleinere gemeenten en kernen.

Hieronder bespreken we zes thema’s waarbij regionale samenwerking en financiering interessant kan zijn. Per thema leggen we uit hoe dit kan worden aangepakt en zullen we enkele concrete voorbeelden worden gegeven.

1. Regionaal sport- en beweegbeleid

Gemeenten kiezen er steeds vaker voor om op verschillende sport- en gezondheidgerelateerde thema’s gezamenlijk beleid te ontwikkelen. Vaak gebeurt dit om het karakter van de regio en de typische kenmerken ervan voor het voetlicht te brengen. Te denken valt aan fietsregio’s, wandelregio’s en regio’s die zich profileren als watersportregio. De ligging van gemeenten en de ruimte die bepaalde sporten innemen, vragen vaak om beleid dat niet stopt bij de gemeentegrenzen.

Voor gemeenten blijft het lokale beleid vaak wel het uitgangspunt. Per thema beslissen gemeenten of ze aanhaken en organiseren ze de financiering. Hieronder geven we enkele voorbeelden ter inspiratie.

De Drechtsteden
Binnen de Drechtsteden werken zes gemeenten met elkaar samen. Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht trekken op verschillende thema’s samen op. In 2016 organiseerden de Drechtsteden bijvoorbeeld informatieavonden over de mogelijkheden om energie te besparen en duurzame energie op te wekken bij sportaccommodaties.

Ook is samen gekeken naar subsidiemogelijkheden zoals de landelijke subsidieregeling ‘Energiebesparing en verduurzaming sportaccommodaties’ en andere financieringsmogelijkheden. De regio Drechtsteden helpt daarmee sportverenigingen in de regio om de energierekening omlaag te krijgen.

2. Sport- en beweegaccommodaties

Zwembaden en binnen- en buitensportaccommodaties worden steeds vaker geëxploiteerd door marktpartijen, gebruikers of verenigingen (lees hier meer over Realisatie & Beheer). De exploitatie is namelijk vaak specialistisch werk en past niet altijd bij een ambtelijke organisatie.

Naast marktpartijen kiezen gemeenten ook voor samenwerking met buurgemeenten. Gemeenten pakken gezamenlijk maatschappelijke opgaven op en delen kennis, kunde en personele expertise. Dat leidt mede tot (financiële) efficiëntievoordelen. De kenmerken en argumenten uit praktijkvoorbeelden die pleiten voor een intergemeentelijke aanpak bij onder andere de exploitatie van sportaccommodaties zijn:

  1. Kostenreductie
  2. Kennisdeling
  3. Het realiseren van schaalvoordelen op het gebied van werkprocessen
  4. Professionalisering van medewerkers
  5. Verhogen van de arbeidsproductiviteit

 

Provinciaal Accommodatiefonds Groningen
Voor de realisatie van regionale accommodaties heeft de provincie Groningen een zogenoemd Provinciaal Accommodatiefonds (PAF). Dat is er voor sportverenigingen die het gebouw waar ze sporten (accommodatie) in eigen beheer hebben.

Met een renteloze lening uit het PAF kunnen deze sportverenigingen hun kantine, clubgebouw en kleedkamers onderhouden en opwaarderen of nieuwe voorzieningen aanbrengen. Op die manier wil Groningen ervoor zorgen dat er voldoende goede sportvoorzieningen blijven.

 

3. Aangepast sporten

Een ander thema waarop regionale samenwerking tussen gemeenten plaatsvindt, is aangepast sporten. In juni 2017 telde Nederland 31 regionale samenwerkingsverbanden aangepast sporten (meer gegevens zijn te vinden op Sportopdekaart).

De samenwerkingsverbanden zijn opgezet om mensen met een beperking een passend sport- en beweegaanbod te laten vinden. Mensen die op zoek zijn naar aangepast sportaanbod en naar sportaanbieders kunnen contact opnemen met een regiocoördinator. De samenwerking tussen partijen die in contact staan met de doelgroep enerzijds en de sport- en beweegaanbieders anderzijds leidt tot een betere koppeling van vraag en aanbod.

Hoe kan het samenwerkingsverband worden gefinancierd?

Hier een aantal voorbeelden en tips:

  • Sportbudget deelnemende gemeenten
  • Wmo-middelen (bijvoorbeeld vanuit participatie)
  • Brede Impuls Combinatiefuncties (regeling buurtsportcoaches): meerdere gemeenten kunnen gezamenlijk een buurtsportcoach aangepast sporten inzetten.
  • Bedrag per inwoner (bijvoorbeeld 0,25 cent) van deelnemende gemeenten
  • Fondsen, subsidie, sponsoring
  • Samen kijken vanuit een maatschappelijk vraagstuk en van daaruit proberen om een gezamenlijke bijdrage te leveren vanuit de beleidsterreinen (bijvoorbeeld Wmo, gezondheid, …)
  • Het inzetten van een regionale coördinator om de samenwerking te ondersteunen. Deze coördinator levert ook een bijdrage aan de taken van bijvoorbeeld een zorginstelling om cliënten te matchen met passend aanbod (aandacht voor gezondheid, participatie en soms zelfs dagbesteding). Kijk in hoeverre niet-gemeentelijke partners hieraan een bijdrage kunnen leveren.

 

Iedereen Actief in Overijssel
‘Iedereen Actief!’ is de naam van het programma dat aangepast sporten onder de aandacht brengt in Overijssel. Onder het motto ‘Ontdek en doe mee!’ legt ‘Iedereen Actief’ duurzame verbindingen tussen aanbieders (professionals en vrijwilligers) en gebruikers (sporters en organisaties). Uit onderzoek blijkt namelijk dat het voor mensen met een beperking niet eenvoudig is om de juiste sport en de bijbehorende vereniging te vinden.

Ook verenigingen vinden het niet altijd makkelijk om een aanbod voor mensen met een beperking te realiseren. Iedereen Actief wil daar met de inzet van regiocoaches verandering in brengen. Dat doet ze door het ondersteunen en adviseren van verenigingen en andere sportaanbieders en het enthousiasmeren en betrekken van sporters met een beperking. De financiering van de regiocoaches regelen de betrokken gemeenten zelf.

 

Gemeenten maken daarbij zelf keuzes over de aard en mate van de inzet en de financiering die daarmee gepaard gaat. Hierdoor zijn er verschillende vormen van cofinanciering ontstaan:

  • Vanuit Wmo-gelden
  • Vanuit bestaand sportbeleid
  • Vanuit de link met jeugdbeleid
  • Door een slimme inzet van de Brede Impuls Combinatiefuncties

 

Sportloketten Noord-Brabant
De provincie Noord-Brabant heeft extra aandacht voor sport en bewegen voor mensen met een beperking. Vervoer naar sportactiviteiten en het verstrekken van leenhulpmiddelen zijn twee onderwerpen die de provincie aanpakt. Daarnaast wil ze meer bekendheid voor de mogelijkheden, het aanbod en de ondersteuning van en door regionale sportloketten.

De regionale loketten begeleiden mensen met een beperking naar een passend beweegaanbod. Zij hebben een netwerk en ondersteunen partijen die een bijdrage willen leveren. Er zijn zeven sportloketten in Brabant. Een voorbeeld van zo’n loket is SpecialSport in de regio Den Bosch/Meierij. De provincie stimuleert de (door)ontwikkeling van de sportloketten met subsidie. De deelnemende gemeenten dragen bij in de vorm van cofinanciering.

 

4. Gezondheid/JOGG

Ook het thema gezondheid of gezonde leefstijl krijgt steeds vaker regionale aandacht. De uitrol van het landelijke programma JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) speelt daarbij onder andere een rol. JOGG heeft in veel gemeenten als vliegwiel gewerkt om het thema gezonde leefstijl op de kaart te zetten. Met name kleinere gemeenten die (extra) aandacht willen voor gezondheid bundelen hun krachten, zodat een regiocoördinator kan worden aangesteld die lokale initiatieven ondersteund. Samen streven die gemeenten naar een regio waarin alle kinderen en jongeren opgroeien in een omgeving waarin een gezonde leefstijl de normaalste zaak van de wereld is.

 

Regio Noord-Veluwe bundelt krachten voor gezondheid
De gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten hebben ervoor gekozen zich gezamenlijk sterk te maken voor een gezonde en actieve leefstijl van jeugd en jongeren in de regio Noord-Veluwe. Naast een provinciale subsidie hebben de gemeenten zelf budget vrijgemaakt voor dit thema. Zo dragen zij gezamenlijk bij aan de financiering van een regiocoördinator JOGG.

 

5. Evenementen

Sportevenementen worden steeds vaker ingezet als middel om toerisme (dag- en verblijfsrecreanten) naar een regio te trekken en mensen enthousiast te maken om een bezoek te brengen aan een bepaalde provincie. Sportevenementen zorgen daarnaast voor een economische impuls in een regio. Ze dragen daarmee bij aan het toeristisch profiel en imago van een provincie of regio. De toeristische sector, maar ook andere sectoren, profiteren vaak mee van het netwerk en de vele bezoekers die op de sportevenementen af komen. Dit biedt kansen om sportevenementen te benutten voor marketingdoeleinden.

 

Provincie Gelderland investeert in sportieve evenementen
De provincie Gelderland investeert in sportevenementen via twee sporen: sponsoring en subsidieverlening. Sponsoring is een commerciële activiteit waarbij onderhandelbare tegenprestaties overeen worden gekomen. De provincie gaat alleen tot sponsoring over als het evenement meerwaarde heeft voor het realiseren van eigen beleidsdoelstellingen. De omvang van het sponsorbedrag is gerelateerd aan de marktwaarde van de ingekochte exposure. De provincie stuurt ook actief op het verkrijgen van bepaalde tegenprestaties: publiciteit voor de provincie of de regio en in voorkomende gevallen hospitality-rechten, ofwel de toegang tot het evenement. Naast sponsoring verleent de provincie ook subsidies. Met subsidies wil de provincie de realisatie van (bepaalde) evenementen stimuleren, zonder dat daar tegenprestaties ten gunste van de provincie tegenover staan. Waar mogelijk en zinvol maakt de provincie met de organisatie van evenementen die subsidie krijgen, afspraken over het bieden van ruimte voor provinciale communicatie-uitingen en promotie bij het evenement. De afspraken worden gemaakt op basis van vrijwilligheid.

 

6. Buurtsportcoaches

Buurtsportcoaches werken veelal op lokaal niveau. Daar ontwikkelen ze zoals al eerder genoemd sport- en beweegaanbod, werken in de wijk of buurt en leggen relaties tussen verschillende partijen op het gebied van sport, bewegen, welzijn en gezondheid. Op een aantal thema’s is het echter logischer om regionale samenwerking aan te gaan en regionale (buurt)sportcoaches in te zetten. Sommige sporten of sportieve activiteiten kunnen namelijk alleen regionaal worden aangeboden. De vraag (doelgroep) is dan simpelweg te klein om in elke gemeente een zeer divers aanbod te ontwikkelen. Door samen te werken, creëren gemeenten samenhang en voorkomen ze versnippering. Goede voorbeelden hiervan zijn reeds gegeven bij de bespreking van de onderwerpen ‘Aangepast sporten’ en ‘Gezondheid/JOGG’.

7. Inrichting beweegvriendelijke omgeving

Sporten en bewegen eindigt niet per se bij een gemeentegrens. Sterker nog, vooral beweegactiviteiten als wandelen, fietsen en hardlopen worden vaak regionaal uitgevoerd. Dit betekent dat gemeenten ook vaak bovenlokaal moeten denken en handelen om zo gezamenlijk een beweegvriendelijke omgeving te creëren.

Routenetwerken in Gelderland
In de provincie Gelderland zijn diverse zogenoemde ‘routenetwerken’ aangelegd. Het gaat hier om onder meer fietsroutes, skeelerroutes en ruiter- en menroutes. Bestaande routes worden zo veel mogelijk regionaal ontsloten. Nieuwe routes die aangelegd worden, worden regionaal opgepakt en gefinancierd. Naast het beleidsveld sport betrekken de gemeenten ook het beleidsveld toerisme en recreatie erbij.

Naar begin van de pagina