5.1 Stappen

1 Draagvlak

De Arbowet verplicht bedrijven om een beleid te voeren op Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA). Dit zijn onderwerpen zoals werkdruk, agressie en geweld, pesten, seksuele intimidatie en discriminatie. Het Arboportaal biedt nuttige informatie over Psychosociale Belasting op het werk.

Het is goed om als werkgever stil te staan bij:

  • risico’s: welke factoren van het werk dragen bij aan de mentale gezondheid in positieve en negatieve zin, wat is er bekend over psychische oorzaken van verzuim?
  • aandacht voor welzijn en welbevinden: wat kunnen wij als organisatie doen om werknemers ‘beter in hun vel’ te laten zitten? Wat gebeurt er al aan het voorkomen van mentale klachten en de behandeling van psychische klachten?

2 Structuur

Het opzetten van een systematisch beleid rondom stresspreventie en ontspanning kunt u koppelen aan:

  • Arbobeleid: vanuit de Arbowet bent u als werkgever verplicht een risico-inventarisatie te houden met daarin aandacht voor PSA: Psychosociale Arbeidsbelasting;
  • Personeelsbeleid: is er regelmatig overleg met werknemers? In hoeverre is er binnen dergelijk overleg (functioneringsgesprekken, werkoverleg) aandacht voor psychische belasting? Wat is de rol van leidinggevenden? En weet de medewerker zijn of haar rol en verantwoordelijkheden?
  • Gezondheidsbeleid: Aandacht voor stress en ontspanning past prima in het gezondheidsbeleid van het bedrijf.

3 Behoefte analyse

Om maatregelen in te voeren is het nuttig een startpunt te bepalen. Hoeveel werkdruk ervaren de werknemers? Op welke punten kan dit beter. U kunt daarvoor:

4 Plan van aanpak

Voor ontspanning en stresspreventie komen aangrijpingspunten uit de RI&E terecht in het Plan van Aanpak. Voor praktische informatie en maatregelen over het verminderen van werkstress kunt u gebruik maken van het campagne materiaal ‘Check je Werkstress’.

Daarnaast kan het nuttig zijn om deskundige hulp in te schakelen bij het aanpakken van stress op de werkplek. Kijk bijvoorbeeld bij de Toolbox Werk en Psychische klachten van het Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP). Ook is een Multidisciplinaire Richtlijn Werkdruk beschikbaar van de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB).

Beschrijf in het Plan van Aanpak welke activiteiten aangeboden worden om stress op het werk te verminderen. Een laagdrempelige manier om aan ontspanning te werken, is via beweegactiviteiten en mindfulness. Denk hierbij bijvoorbeeld aan lunchwandelen, fietsen naar het werk en bedrijfssport.

5 Actie

Let erop bij de te ondernemen acties dat ze aansluiten bij de wensen en behoeften van de werknemers. Als men ‘tot over zijn oren’ in het werk zit, werken aanvullende (verplichte) activiteiten ter ontspanning eerder averechts. Zorg er in eerste instantie voor dat werknemers zich ‘gehoord’ voelen als het gaat om stress en ontspanning. Laat de boodschap aansluiten op ervaren knelpunten op het werk. Denk hierbij aan:

  • informatie over goed slapen en eten voor mensen in ploegendienst;
  • ontspanning door middel van bewegen voor mensen die veel zittend werk uitvoeren;
  • mindfullness training om stress te verminderen

6 Evaluatie

De evaluatie is afhankelijk van de oorspronkelijke doelen en zal daarop afgestemd moeten worden.

Zijn de risico’s voor psychische arbeidsbelasting in kaart gebracht tijdens een RI&E of andere inventarisatie? Dan dient na een tijd gemeten te worden of de risico’s zijn afgenomen door opnieuw een inventarisatie uit te voeren of door te kijken of de verzuimcijfers n.a.v. stress zijn afgenomen.

Was de insteek aandacht voor een gezonde leefstijl waar ontspanning en stresspreventie een onderdeel van is? Dan is het nuttig om na te gaan of de ondernomen activiteiten zijn gewaardeerd door de werknemers en of zij er baat bij hebben gehad.

7 Borging

Verankering van de aandacht voor psychosociale belasting en ontspanning kan in divers beleid:

  • Verplicht in Arbobeleid onder de noemer Psychosociale Arbeidsbelasting;
  • Personeelsbeleid onder de noemer ‘Goed werkgeverschap’ of verankerd in gezondheidsbeleid;
  • Cultuur in het bedrijf waarbij men aandacht heeft voor werkdruk en ontspanning.